Vergi Denetim Kurulu Sahte Belge ile Mücadeleye Başladığını Duyurdu

1 Ekim 2025 tarihi itibarıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından yayımlanan Sahte Belge ile Mücadele Stratejisi ve KURGAN Rehberi, Türkiye’de sahte belge düzenleme ve kullanımıyla mücadelede yeni bir dönemin başladığını göstermektedir. Bu resmî duyuru, hem mükellefleri hem de meslek mensuplarını doğrudan ilgilendiren, denetim yaklaşımını sistematik ve risk odaklı hale getiren bir çerçeve sunmaktadır. Strateji, sahte belge fiillerinin tespitinde kullanılacak yöntemleri, denetim süreçlerinin nasıl yürütüleceğini ve kamu idaresinin risk analiz kapasitesini ayrıntılı biçimde ortaya koymaktadır.

Sahte Belge ile Mücadelede Stratejik Yaklaşım

Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından açıklanan stratejik çerçeve, sahte belge düzenleme ve kullanma fiillerinin yalnızca sonuçlarıyla değil, oluşum süreçleriyle birlikte ele alınmasını esas almaktadır. Bu yaklaşımda temel amaç, vergi kaybına yol açan riskli davranışları erken aşamada tespit ederek önleyici denetim mekanizmalarını devreye sokmaktır. Böylece klasik geriye dönük incelemelerin ötesine geçilerek, sahte belge riskinin doğduğu alanlara odaklanan bir denetim anlayışı benimsenmektedir.

Strateji kapsamında, sahte belge ile mücadele bir defaya mahsus bir denetim faaliyeti olarak değil, sürekli güncellenen ve geliştirilen bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Kamu idaresi, elde edilen veriler doğrultusunda risk göstergelerini düzenli olarak analiz etmekte ve denetim yöntemlerini bu analizlere göre şekillendirmektedir. Bu durum, mükelleflerin vergiye uyum düzeyinin artırılmasını ve kayıt dışılıkla etkin mücadelenin sağlanmasını hedeflemektedir.

KURGAN Risk Analiz Sistemi

Sahte Belge ile Mücadele Stratejisi’nin merkezinde KURGAN olarak adlandırılan risk analiz sistemi yer almaktadır. KURGAN, mükelleflerin faaliyetlerini ve işlem örüntülerini analiz ederek sahte belge düzenleme veya kullanma riskini ölçmeye yönelik olarak kurgulanmıştır. Sistem, farklı veri kaynaklarından elde edilen bilgileri bir araya getirerek denetim birimlerine yol gösterici nitelikte risk skorları üretmektedir.

Bu sistem sayesinde, denetim kaynaklarının daha etkin ve verimli kullanılması amaçlanmaktadır. Yüksek riskli mükelleflerin önceliklendirilmesi, denetim süreçlerinin hedefe yönelik yürütülmesini sağlamaktadır. KURGAN, sadece sahte belge şüphesini değil, aynı zamanda bu şüphenin yoğunluğunu ve yaygınlığını da analiz ederek denetim stratejilerinin belirlenmesine katkı sunmaktadır.

Denetim Usulleri ve Saha Uygulamaları

Resmî duyuruda yer alan bilgilere göre, sahte belge ile mücadelede uygulanacak denetim usulleri açık ve sistematik bir yapıya sahiptir. Denetimler, risk analiz sonuçlarına dayalı olarak planlanmakta ve saha uygulamalarında bu analizler esas alınmaktadır. Böylece denetim faaliyetleri rastgele değil, belirli kriterlere göre yürütülmektedir.

Saha pratiğinde, denetim elemanlarının risk analiz sistemlerinden elde edilen verileri dikkate alarak hareket etmesi öngörülmektedir. Bu durum, hem denetim sürecinin şeffaflığını hem de mükellef haklarının korunmasını destekleyen bir yapı oluşturmaktadır. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, denetim faaliyetlerinin hukuki çerçeve içinde ve ölçülülük ilkesine uygun şekilde yürütülmesini temel bir ilke olarak benimsemektedir.

Mükellef Haklarının Korunması

Sahte Belge ile Mücadele Stratejisi, yalnızca kamu alacaklarının korunmasını değil, aynı zamanda mükellef haklarının gözetilmesini de hedeflemektedir. Risk analizine dayalı denetim yaklaşımı, gereksiz ve mükellefi yoran denetimlerin önüne geçilmesini amaçlamaktadır. Bu çerçevede, denetimlerin objektif kriterlere dayanması ve keyfî uygulamalardan kaçınılması öncelikli hedefler arasında yer almaktadır.

Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, denetim süreçlerinde mükelleflerin bilgilendirilmesini ve savunma haklarının korunmasını önemli bir unsur olarak değerlendirmektedir. Bu yaklaşım, vergiye gönüllü uyumun artırılmasına katkı sağlayan bir unsur olarak stratejinin temel bileşenlerinden biri olarak öne çıkmaktadır.

Meslek Mensuplarının Süreçteki Rolü

Resmî duyuruda, meslek mensuplarının sahte belge ile mücadele sürecindeki rolüne de özel bir vurgu yapılmaktadır. Serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler, mükelleflerin belge düzeni ve kayıt sistemi üzerinde doğrudan etkisi olan paydaşlar olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle, meslek mensuplarının bilgilendirilmesi ve farkındalıklarının artırılması stratejinin önemli bir parçasıdır.

Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, meslek mensuplarının doğru bilgilendirme yapmasının ve mevzuata uygun hareket etmesinin sahte belge riskini azaltıcı bir etki yarattığını vurgulamaktadır. Bu bağlamda, denetim süreçlerinde meslek mensuplarıyla iletişim ve koordinasyonun güçlendirilmesi hedeflenmektedir.

Stratejinin Genel Değerlendirmesi

Vergi Denetim Kurulu Sahte Belge ile Mücadele Stratejisi, risk analizine dayalı, sistematik ve sürdürülebilir bir denetim anlayışını ortaya koymaktadır. KURGAN sistemi ile desteklenen bu yaklaşım, sahte belge ile mücadelede etkinliğin artırılmasını ve denetim kaynaklarının doğru alanlara yönlendirilmesini amaçlamaktadır. Strateji, mükellef haklarının korunmasını ve meslek mensuplarının sürece aktif katılımını esas alarak dengeli bir yapı sunmaktadır.

Bu çerçevede yayımlanan resmî duyuru, sahte belge ile mücadelede izlenecek yol haritasını net bir şekilde ortaya koymakta ve uygulamada birlik sağlanmasına katkı sunmaktadır. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlenen bu stratejik yaklaşım, vergi sisteminin güvenilirliğini artırmayı ve kayıt dışı ekonomiyle etkin mücadeleyi hedeflemektedir.